Konsekwencje wprowadzenia składek ZUS od umów zleceń

Wprowadzenie składek zus dla umów zlecenie było przeprowadzone szybko ale może mieć zły wpływ na rynek pracy. Specjaliści podkreślają jednak, że okres vacatio legis ustalony na okres aż 12 miesięcy nieco łagodzi konsekwencje, które mogłyby wiązać się właśnie z tymi umowami. Wprowadzone zmiany mają być przede wszystkim korzystne dla pracowników i mają poprawiać ich sytuację.

Pracodawcy niestety bardzo często szukają oszczędności a to prowadzi do sytuacji, w których niestety warunki dla pracowników są słabe. Mimo pojawiających się społecznie postulatów trudno jest znaleźć skuteczne rozwiązanie tego problemu, które by rzeczywiście dobrze się sprawdziło. Niestety przed wprowadzeniem zmian nie zostały przeprowadzone odpowiednie ekspertyzy co dla wielu pracodawców może mieć daleko idące konsekwencje. Jedynie ten długi okres vacatio legis może być czynnikiem, który będzie nieco łagodził skutki związane z ozusowaniem umów zleceń składką ZUS. Przeprowadzone zostały cztery symulacje, które mogą pokazać w pewnym stopniu reakcje rynku pracy na te zmiany.

Scenariusz nr 1.

Przedsiębiorcy będą dążyć do tego, by mieć równowagę w zatrudnieniu i będą zmniejszać ilość umów o pracę na rzecz umów zlecenie - decydują się na odejście umów o pracę całkowicie - bilansują kontrakty i utrzymują taką samą rentowność firmy - przy vacatio legis, które trwa trzy miesiące przejście z umów o pracę na umowy zlecenie dotyczyć będzie nieco ponad połowy pracowników - jeśli wydłuży się okres przejściowy to ta migracja będzie zmniejszona do poziomu około 26% a więc o 30% procent mniej niż w przypadku vacatio legis na poziomie 3 miesięcy.

Scenariusz nr 2.

Przedsiębiorcy będą dążyć do równowagi mikroekonomicznej i dlatego będą redukować ilość zatrudnionych pracowników. - będzie dokonywana redukcja kadry do momentu, w którym pracownik będzie w stanie zarobić na swoje wynagrodzenie i będzie rentowny. W ten sposób firmy będą redukowały zatrudnienie o niecałe 10%. Decyzja taka będzie wiązać się ze zmniejszeniem skali wykonywanej pracy oraz mniejsze jakości - w przypadku vacatio legis na poziomie 3 miesięcy dałoby się zbilansować to zatrudnienie na poziom 7%. - jeśli poziom vacatio legis jest 12 miesięcy to wtedy ograniczenie kadr będzie dotyczyć jedynie około 3%

Scenariusz nr 3.

Stosowany będzie mieszany wariant, część pracowników zwolniona, część przeniesiona na umowę o dzieło - dywersyfikowanie ryzyka, które związane jest z umowami zlecenie - w tym przypadku vacatio legis trzymiesięczne dałoby zwolnienie 6% pracowników i zmianę umów dla 8%. - przy rocznym vacatio legis konwersja byłaby na poziomie 9% ale zwolnienia tylko na poziomie 2%.

Scenariusz nr 4.

Szara strefa i wypłacanie wynagrodzeń netto dla części pracowników bez umowy - to najgorszy scenariusz, który będzie związany z łamaniem prawa przez firmy - jeśli będzie istniał to trzeba brać pod uwagę, że migracja do szarej strefy by mieć bilans na odpowiednim poziomie sięgnie 30% przy vacatio legis na 3 miesiące - przy rocznym nawet 50% przejdzie do szarej strefy. Umowa zlecenia a umowa agencyjna Te scenariusze przedstawiają różne strategię przedsiębiorstw, które będą chciały dążyć do optymalizacji działań w innych warunkach prawnych i biznesowych. Oprócz fundamentalnych czynników trzeba brać pod uwagę różne inne kwestie, które mogą decydować o tym jak te przepisy sprawdzą się w praktyce i jak będą wpływać na funkcjonowanie naszego rodzimego rynku pracy.

9 lipca 2015

Krzysztof Orgun